Sinulat ni Ticia Almazan

 

Ang kapangyarihan ay madalas na iniuugnay sa mga mahahalagang tao sa matatatag na institusyon. Sa mga institusyong ito, malinaw ang pagkakaiba ng iba’t ibang antas ng kapangyarihan, katulad ng punong-guro ng isang paaralan o presidente ng isang bansa. Ngunit, may mga uri ng kapangyarihan na hindi kaagad napapansin: mga uri ng kapangyarihang hindi tiyak sa kanilang awtoridad, tulad ng kapangyarihan na umiiral sa mga miyembro ng pamilya o mag-aaral sa isang silid-aralan.

 

Sipi mula sa “Dasalin ng isang anak sa ika-tatlo ng hapon” ni Joycel Vincent V. Dabalos:

“Naiintindihan ko na ang bugtong na anak:
mahirap palang maging alay
ng sarili mong magulang,

sa gitna ng maraming tanong
na tanging panalangin lang
ang kasagutan.”

 

Para sa ika-66 na tomo, inihahandog ng Heights ang siyang pagsuri at pangingilatis sa ideya ng kapangyarihan. Binibigyang pansin ang uri ng kapangyarihang hindi agad nakikita, lalo na ang mga institusyon at awtoridad na patuloy na naniniil. Upang mas maintindihan ang karahasan ng kapangyarihang hindi tahasan, kinausap ng Heights si Joycel Vincent V. Dabalos tungkol sa kaniyang tulang “Dasalin ng isang anak sa ikatatlo ng hapon,” at kung paano nagsisimula ang kapangyarihan sa mga lugar na marahil pinakapamilyar sa atin.

 


Joycel Vincent V. Dabalos
Manunulat ng tulang “Dasalin ng isang anak sa ikatatlo ng hapon”

 

 

Ang “Dasalin ng isang anak sa ikatatlo ng hapon” ni Dabalos ay tungkol sa pakikipagbuno ng kapangyarihan na nagsisimula sa tahanan—mula sa mga posisyon ng bawat miyembro ng pamilya, hanggang sa taglay na kapangyarihan ng mga kumikilos dahil sa kani-kanilang tungkulin. Makikita sa akda ang konsepto ng tradisyon sa anyo ng dasalin sa ikatatlo ng hapon at ang pagiging inosente ng isang musmos sa pag-ikot ng kapangyarihan sa kaniyang sariling tahanan. Sa paggamit ng tradisyon ng pagdarasal, maaaring hindi makita ng bata ang kahalagahan nito. Nakikita niya ang tradisyon bilang obligasyon—dahil ayon sa relihiyon at tradisyon, ito ang makapagbibigay sa kaniya at sa kaniyang pamilya ng biyaya at kaligtasan.

 

Maihahambing din ang kapangyarihan ng ama sa pag-alay ng kaniyang anak tulad sa kuwentong Katolisismo. Makikita ito sa kuwento ni Hesus na nagsakripisyo ng kaniyang buhay upang pagbayaran ang  kasalanan ng lahat. Ayon kay Dabalos, “Bago pa man natin lubusang naintindihan ang salitang kapangyarihan at bago pa man tayo nasugatan ng karahasang dulot nito, una natin itong naranasan sa loob ng ating tahanan.” Sa lahat ng ito, ipinapakita ng akda kung saan unang nararanasan ang tunggalian ng kapangyarihan—sa tahanan, kung saan unang nahuhubog ang katauhan at natututunan ng isang indibidwal ang kahalagahan ng antas at awtoridad.


Ang unang regular folio launch ng Heights ay gaganapin ngayong Biyernes, ika-24 ng Nobyembre, sa Ben Chan ArtSuite sa Areté mula 5-7 pm. Maaaring mag-RSVP sa bit.ly/HeightsTindigan. Sa mga darating na linggo, ipamamahagi ang mga kopya ng folio at matatagpuan sila sa mga nakatakdang lugar sa Paaralang Loyola.